Badania co 5 lat i zakaz polowań nocą. Sejm zaczyna prace nad obywatelskim projektem Prawa łowieckiego
Projekt „Uwaga! Polowanie” (druk 3184) ma pierwsze czytanie w Sejmie. Dla posiadaczy broni najważniejsze są orzeczenia co pięć lat dla myśliwych, zakaz polowań nocą, także z termowizją, i 700 m od budynków. Biuro Ekspertyz Sejmu widzi ryzyko niezgodności z Konstytucją.

Według Biura Ekspertyz Sejmu w Polsce jest 141 560 pozwoleń na broń do celów łowieckich. Ich posiadacze musieliby co pięć lat przynosić na policję nowe orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Tego wymaga art. 3 obywatelskiego projektu nowelizacji Prawa łowieckiego. Pierwsze czytanie projektu jest w porządku obrad posiedzenia Sejmu, które zaczęło się 17 listopada, a „Rzeczpospolita” podaje, że zaplanowano je na wtorek. Projekt (druk nr 3184) przygotował komitet „Uwaga! Polowanie”. Podpisało się pod nim 204 238 osób, czyli ponad dwa razy więcej niż wymagane 100 tysięcy.
Badania to tylko jeden z kilkudziesięciu punktów. Projekt zmienia też planowanie odstrzału, finansowanie Polskiego Związku Łowieckiego i nadzór nad nim, zasady tworzenia obwodów oraz katalog wykroczeń. Właściciele broni powinni jednak przeczytać przede wszystkim trzy przepisy: o badaniach, o polowaniu nocą i o odległości od budynków.
Orzeczenia co pięć lat, zaległe w ciągu roku
Dziś obowiązek z art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji mają tylko posiadacze pozwoleń do ochrony osobistej oraz do ochrony osób i mienia. Myśliwi, tak jak strzelcy sportowi i kolekcjonerzy, przechodzą badania raz, przed wydaniem pozwolenia. Projekt dopisuje do tego przepisu cel łowiecki:
Osoba posiadająca pozwolenie na broń wydane w celu określonym w art. 10 ust. 2 pkt 1-3 obowiązana jest raz na 5 lat przedstawić właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne, o których mowa w ust. 3, wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem tego terminu.
Pozwoleń sportowych i kolekcjonerskich ten projekt nie dotyczy. Przepis przejściowy (art. 26) jest ostry. Kto w dniu wejścia ustawy w życie ma orzeczenia starsze niż pięć lat, musi w ciągu 12 miesięcy przedstawić nowe. Ustawa miałaby wejść w życie 30 dni po ogłoszeniu. Jak wyglądają takie badania, kto może je przeprowadzić i ile kosztują, opisaliśmy w poradniku o badaniach lekarskich i psychologicznych na broń.
Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu w opinii z 3 listopada uznało, że w tak krótkim terminie może brakować lekarzy i psychologów upoważnionych do takich badań, a placówek, w których da się zrobić wszystkie badania naraz, jest niewiele. Kto nie przedstawi orzeczeń, może stracić pozwolenie, bo art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o broni pozwala je wtedy cofnąć. Wniosek opinii:
mechanizm wynikający z art. 3 (nowelizacja art. 15 ust. 4 ustawy o broni i amunicji) oraz art. 26 (przepis przejściowy) projektu rodzi ryzyko nałożenia na posiadaczy broni do celów łowieckich obowiązku de facto niemożliwego do spełnienia, którego niezrealizowanie prowadzić może do utraty pozwolenia na broń, co może zostać uznane za naruszenie zasad konstytucyjnych.
Polski Związek Łowiecki w stanowisku z 2 października pisze, że analiza wypadków z bronią myśliwską nie pokazuje związku ze złym stanem zdrowia myśliwych, i liczy koszty: „Koszt badań, ponoszony co 5 lat przez ok. 134 tys. myśliwych, stanowi nowe obciążenie regulacyjne, którego projekt nie szacuje”. Magdalena Gałkiewicz z Zielonych, która reprezentuje komitet w Sejmie, w sierpniowej rozmowie z OKO.press mówiła, że te badania przyczyniłyby się „także do ich bezpieczeństwa na polowaniu”. Sprawa nie dotyczy zresztą tylko tego projektu. Po ataku w Krakowie MSWiA zapowiedziało regularne badania dla wszystkich posiadaczy broni, choć własnego projektu w tej sprawie jeszcze nie pokazało.
Noc bez polowań, termowizja też
Nowy pkt 5e w art. 42aa Prawa łowieckiego zakazuje:
polowania w nocy na gatunki łowne, także z użyciem noktowizyjnych i termowizyjnych celowniczych urządzeń optycznych
Zakaz obejmuje więc całe polowanie nocą, a nie tylko konkretny sprzęt. Gałkiewicz przypominała w OKO.press, że polowanie z noktowizją i termowizją dopuściła nowelizacja z 2020 roku nazywana „lex Ardanowski”, i tłumaczyła, dlaczego komitet chce to cofnąć:
W momencie, kiedy jest używana noktowizja i termowizja, zwierzęta nie mają żadnej możliwości ucieczki.
Biuro Ekspertyz ocenia, że zakaz „znacznie utrudni prowadzenie polowań na dziki i niektóre drapieżniki (np. lisy), oraz praktycznie uniemożliwi wykonywanie polowań np. na taki inwazyjny gatunek obcy jak szop pracz”. PZŁ przypomina, że polowanie nocą na dziki i drapieżniki oraz celowniki noktowizyjne i termowizyjne do polowań na dziki dopuszczono właśnie po to, żeby zwalczać afrykański pomór świń i wściekliznę.
700 metrów, i to od każdego budynku
Dziś nie wolno strzelać do zwierzyny bliżej niż 150 metrów od zabudowań mieszkalnych. Według projektu granicą byłoby 700 metrów od miejsca zebrań publicznych w czasie ich trwania i od budynków. Przy obiektach użyteczności publicznej odległość liczy się od granicy działki. Biuro Ekspertyz zwraca uwagę, że chodzi o każdy budynek, także gospodarczy, a strefa bez polowań urośnie prawie pięciokrotnie. Z pisemną zgodą właściciela, użytkownika wieczystego albo posiadacza nieruchomości można strzelać bliżej, ale nie bliżej niż 150 metrów. Przy budynkach użyteczności publicznej odstępstwa nie ma.
PZŁ szacuje, że przy rozproszonej zabudowie wsi z obwodów łowieckich wypadnie co najmniej 75 procent terytorium Polski. To szacunek samego związku: PZŁ nałożył na mapę Polski strefę 700 metrów od zabudowań mieszkalnych. Biuro Ekspertyz go przytacza, ale niezależnej analizy nie ma. Gałkiewicz odpowiadała, że rzecznik PZŁ pomija zgodę właściciela:
Dziś rolnicy albo zgadzają się na polowania tuż pod oknami, albo wyłączają swoje pole z obwodu i nie mogą liczyć na odszkodowania łowieckie. My dajemy im prawdziwy wybór.
Biuro Ekspertyz uważa, że zebranie zgód od kilku czy kilkunastu sąsiadów przy jednym łowisku „będzie trudne lub wręcz niemożliwe”.
Projekt zakazuje też polowań z naganką, polowań z pojazdów mechanicznych i łodzi oraz komercyjnego organizowania polowań, w tym ich reklamowania. Strażnicy Państwowej Straży Łowieckiej mogliby badać myśliwych alkomatem. Powstałby publiczny rejestr polowań, a koła łowieckie nie mogłyby promować łowiectwa w publicznych przedszkolach i szkołach podstawowych.
Trzy czwarte konsultacji przeciw
Sejmowe konsultacje trwały od 18 września do 18 października i wzięły w nich udział 52 883 osoby. Według wyników, które opublikował PZŁ, 39 321 uczestników (74,4 procent) zdecydowanie nie zgodziło się, że ustawa jest potrzebna, a razem z odpowiedziami „raczej nie” sprzeciw wyniósł 75,2 procent. „Rzeczpospolita” podaje, że pełne poparcie zadeklarowało 23,9 procent uczestników. Konsultacje nie są reprezentatywnym sondażem, a ich wynik nie wiąże posłów. PZŁ nazwał go sukcesem mobilizacji myśliwych.
Biuro Ekspertyz zastrzeżeń ma więcej niż te o badaniach. W konkluzjach opinii pisze, że projekt „zawiera rozwiązania, których przyjęcie mogłoby skutkować wprowadzeniem unormowań ingerujących w prawa i wolności konstytucyjne z naruszeniem norm ustawy zasadniczej”, i zaleca osobną analizę konstytucyjną. Wątpliwości budzi tam też zakaz polowań komercyjnych oraz kara za zabieranie na polowanie osób bez uprawnień. Według opinii ten drugi przepis odciąłby stażystów od praktyki, której wymaga zdobycie uprawnień łowieckich.
Przy pierwszym czytaniu Gałkiewicz przedstawi projekt z mównicy, a posłowie mogą zgłosić wniosek o odrzucenie go w całości. Jeśli Sejm wniosek odrzuci albo nikt go nie złoży, projekt trafi do komisji i tam zaczną się poprawki.
Źródła:
- Obywatelski projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo łowieckie oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3184, Sejm RP, 6 października 2026 (PDF).
- Opinia w sprawie oceny skutków regulacji obywatelskiego projektu (druk nr 3184), Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu, 3 listopada 2026 (PDF).
- Porządek dzienny 69. posiedzenia Sejmu, 17–19 listopada 2026, Sejm RP.
- „Stanowisko PZŁ w sprawie zmian w Prawie łowieckim”, Polski Związek Łowiecki, 2 października 2026.
- „74 proc. zdecydowanie przeciw projektowi zmian w Prawie łowieckim”, Polski Związek Łowiecki, 6 listopada 2026.
- „Zakaz polowań z nagonką i badania myśliwych. Projekt trafi pod obrady Sejmu”, Robert Biskupski, „Rzeczpospolita”, 14 listopada 2026.
- „Od 30 lat nie znalazł się odważny rząd, który załatałby dziury w prawie łowieckim”, rozmowa Katarzyny Kojzar z Magdaleną Gałkiewicz, OKO.press, 10 sierpnia 2026.
- „204 tysiące podpisów pod projektem zmian w prawie łowieckim”, Katarzyna Kojzar, OKO.press, 3 września 2026.
- „75 proc. uczestników konsultacji przeciw zmianom w Prawie łowieckim. Projekt trafi do Sejmu”, PortalStrzelecki.pl, 16 listopada 2026.


