Badania lekarskie i psychologiczne na broń: kto bada, co sprawdza i ile to kosztuje
Jakie badania trzeba przejść przed wnioskiem o pozwolenie na broń, kto może je wykonać, co sprawdzają lekarz, psychiatra, okulista i psycholog, ile kosztują w 2026 roku i jak odwołać się od negatywnego orzeczenia.

Wniosek o pozwolenie na broń składa się w wydziale postępowań administracyjnych komendy wojewódzkiej policji, a dołącza się do niego dwa dokumenty od dwóch różnych osób: orzeczenie lekarskie i orzeczenie psychologiczne. Oba muszą stwierdzać, że możesz dysponować bronią, i oba muszą być wydane nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem złożenia wniosku (art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji). Jeśli zrobisz badania w lutym, a wniosek złożysz w czerwcu, zrobisz je drugi raz. Te same orzeczenia są potrzebne przy rejestracji broni pneumatycznej, która tego wymaga.
Kolejność, która oszczędza nerwów: najpierw patent, licencja albo inny dokument potwierdzający ważną przyczynę (przy pozwoleniu sportowym opisujemy to w poradniku krok po kroku), dopiero potem badania. Trzymiesięczny termin zaczyna biec od dnia wydania orzeczenia.
Nie każdy lekarz medycyny pracy
Orzeczenie wydaje tylko lekarz upoważniony i psycholog upoważniony, czyli osoba wpisana do rejestru, który prowadzi komendant wojewódzki policji. Ogólnopolskiej listy nie ma. Każda komenda wojewódzka publikuje swój rejestr w BIP, zwykle w zakładce o pozwoleniach na broń, z adresami gabinetów.
Wymagania są wyższe niż przy zwykłych badaniach do pracy. Lekarz musi mieć co najmniej pięć lat stażu, specjalizację z listy w art. 15b (między innymi choroby wewnętrzne, medycyna rodzinna, medycyna pracy, medycyna sportowa, medycyna transportu) i zaliczone szkolenie z orzekania o osobach ubiegających się o broń. Według rozporządzenia Ministra Zdrowia to co najmniej 42 godziny zajęć, prowadzonych przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi, Instytut Medycyny Wsi w Lublinie albo Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej. Psycholog potrzebuje magisterium z psychologii, pięciu lat stażu (w tym trzech w ostatnim pięcioleciu na stanowisku psychologa) i szkolenia co najmniej 60-godzinnego w Polskim Towarzystwie Psychologicznym albo Stowarzyszeniu Psychologów Sądowych.
Przed zapisaniem się sprawdź nazwisko w rejestrze. Orzeczenie od osoby spoza niego nie spełnia wymogu ustawy.
Co sprawdza lekarz
Ustawa (art. 15a ust. 2) mówi ogólnie o ocenie stanu zdrowia ze szczególnym uwzględnieniem układu nerwowego, psychiki, wzroku, słuchu, równowagi i sprawności ruchowej. Konkretny przebieg wyznacza wzór karty badania lekarskiego z rozporządzenia. Zaczyna się od wywiadu, który podpisujesz. Pytania dotyczą między innymi urazów czaszki i kręgosłupa, utraty przytomności, padaczki, chorób psychicznych, cukrzycy, hospitalizacji, leków przyjmowanych obecnie i w ostatnich pięciu latach, alkoholu, środków odurzających i leczenia w poradniach specjalistycznych.
Potem jest badanie przedmiotowe: od wzrostu, wagi i ciśnienia, przez źrenice, tarczycę i serce, po blizny i tatuaże. Lekarz sprawdza siłę i chwytność rąk, ruchomość stawów od palców po biodra, chód, koordynację ruchową i niedowłady. Słuch bada się akumetrycznie, mową potoczną i szeptem z odległości do 6 metrów, a równowagę między innymi próbą Romberga.
Dwa badania są obowiązkowe dla każdego: lekarz musi skierować cię do psychiatry i do okulisty. Może też zlecić inne badania specjalistyczne albo pomocnicze, jeśli uzna je za potrzebne. Okulista ocenia wzrok według tabeli z załącznika nr 1 do rozporządzenia:
| Co się ocenia | Wymaganie |
|---|---|
| Ostrość wzroku | lepsze oko co najmniej 0,8, gorsze co najmniej 0,5 |
| Korekcja | okulary, soczewki kontaktowe albo wewnątrzgałkowe, w granicach ±8,0 D, przy dobrej tolerancji |
| Barwy | prawidłowe rozpoznawanie czerwonej, zielonej i żółtej |
| Pole widzenia | prawidłowe, badane perymetrem |
| Widzenie obuoczne | prawidłowe |
| Widzenie zmierzchowe | prawidłowe |
Okulary nie przekreślają pozwolenia, liczy się wzrok po korekcji. Odróżnianie czerwieni, zieleni i żółci jest za to wymogiem wprost.
Co sprawdza psycholog
Badanie psychologiczne obejmuje według art. 15a ust. 3 poziom rozwoju intelektualnego, cechy osobowości, w tym funkcjonowanie w trudnych sytuacjach, oraz dojrzałość społeczną. Psycholog może rozszerzyć zakres badania, jeśli uzna, że bez tego nie oceni prawidłowo twojej sprawności psychologicznej.
Co wyklucza pozwolenie
Art. 15 ust. 1 wymienia trzy grupy przeszkód zdrowotnych: zaburzenia psychiczne w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego albo znacznie ograniczoną sprawność psychofizyczną, istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego oraz uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych. Szczegóły zawiera rozporządzenie Ministra Zdrowia z 23 grudnia 2005 roku, wciąż obowiązujące. Jego wykaz ma 13 pozycji nazwanych według klasyfikacji ICD-10. Oprócz oczywistych, jak schizofrenia, organiczne zaburzenia psychiczne czy zaburzenia spowodowane substancjami psychoaktywnymi (palenie tytoniu jest wprost wyłączone), są tam także:
- zaburzenia nastroju (afektywne),
- zaburzenia nerwicowe: lękowe, obsesyjno-kompulsyjne, dysocjacyjne i pod postacią somatyczną,
- przewlekająca się reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne,
- zaburzenia osobowości oraz zaburzenia nawyków i popędów,
- upośledzenie umysłowe i całościowe zaburzenia rozwojowe.
Dlatego pytanie z wywiadu o leczenie w poradni specjalistycznej i o leki z ostatnich pięciu lat nie jest formalnością. Orzeczenie wydaje lekarz albo psycholog na podstawie badania, a nie samej listy.
Ile to kosztuje
Za badania płacisz sam (art. 15e). Ustawa ogranicza tylko górną cenę: badanie lekarskie i badanie psychologiczne mogą kosztować najwyżej po 15% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej z poprzedniego roku. GUS ogłosił w lutym, że w 2025 roku wyniosło ono 8903,56 zł, więc w 2026 roku limit to 1335,53 zł za każde z dwóch badań.
Rzeczywiste ceny są dużo niższe. Na przykład w cenniku poradni medycyny pracy szpitala MSWiA w Poznaniu, obowiązującym od 1 stycznia 2026 roku, badanie lekarskie w celu uzyskania pozwolenia na broń kosztuje 415,74 zł brutto. W cenie jest 23% VAT, którego nie ma w zwykłym orzeczeniu lekarza medycyny pracy (100 zł, zwolnione z podatku). Badanie psychologiczne to osobna usługa z osobnym orzeczeniem, a ceny w przychodniach różnią się między miastami. Przed wizytą zapytaj, czy psychiatra i okulista są w cenie, czy płacisz za nich dodatkowo.
Negatywne orzeczenie i odwołanie
Od orzeczenia lekarskiego i od psychologicznego przysługuje odwołanie (art. 15h). Składasz je na piśmie, z uzasadnieniem, w ciągu 30 dni od doręczenia orzeczenia. Nie wysyłasz go do urzędu, tylko za pośrednictwem lekarza albo psychologa, który cię badał, do innego wybranego przez ciebie lekarza upoważnionego albo psychologa upoważnionego. Pierwszy ma 3 dni na przekazanie odwołania razem z dokumentacją, drugi 30 dni na ponowne badanie. Za to badanie też płacisz, a jego wynik jest ostateczny. Odwołać się może również komendant wojewódzki policji właściwy dla twojego miejsca zamieszkania.
Kiedy badania trzeba powtórzyć
Dziś regularne badania obowiązują tylko posiadaczy pozwoleń do ochrony osobistej oraz do ochrony osób i mienia. Muszą co 5 lat przedstawić policji nowe orzeczenia, wystawione nie wcześniej niż 3 miesiące przed upływem terminu. Jeśli lekarz albo psycholog wyda wtedy orzeczenie negatywne, sam zawiadamia o tym policję.
Myśliwi, strzelcy sportowi, kolekcjonerzy i pozostali przechodzą badania raz, przed wydaniem pozwolenia. Policja może jednak każdego posiadacza broni zobowiązać do niezwłocznych badań, jeśli pojawią się okoliczności, które dostatecznie uzasadniają podejrzenie zaburzeń lub uzależnienia (art. 15 ust. 5). Po ataku w Krakowie MSWiA zapowiedziało regularne badania dla wszystkich posiadaczy broni, ale projektu przepisów na razie nie ma. Co jest zapowiedzią, a co leży w Sejmie, opisaliśmy 12 listopada.
Źródła:
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 485, art. 10, 15–15h.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób występujących o wydanie pozwolenia na broń…, tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 2178, z załącznikami (sposób oceny wzroku, wzór karty badania lekarskiego), oraz zmiana z 28 maja 2024 r., Dz.U. 2024 poz. 829.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 23 grudnia 2005 r. w sprawie wykazu stanów chorobowych i zaburzeń funkcjonowania psychologicznego wykluczających możliwość wydania pozwolenia na broń i rejestracji broni, Dz.U. 2006 nr 2 poz. 14.
- Komunikat Prezesa GUS z dnia 9 lutego 2026 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2025 r., M.P. 2026 poz. 192.
- Cennik Medycyny Pracy od 1 stycznia 2026 r., SP ZOZ MSWiA w Poznaniu (PDF).


